Τραυματικές εμπειρίες, πένθος, απώλεια

Αντιλήψεις για το πένθος
Ορισμένες πτυχές του πένθους είναι σχεδόν καθολικές. Στις περισσότερες κουλτούρες υπάρχουν τελετές πένθους μετά το θάνατο. Το κλάμα είναι κοινό, ανεξάρτητα με την καταγωγή του ατόμου. Η διαδικασία του πένθους μπορεί να διαφέρει ανάλογα με την κουλτούρα ενός ανθρώπου. Οι πολιτισμικές αξίες ίσως να επηρεάζουν ένα άτομο:

Η στάση προς τον θάνατο : Σε πολλές κουλτούρες της Δύσης παρατηρείται η άρνηση του θανάτου. Ο θάνατος συχνά εμφανίζεται ως κάτι που πρέπει να καταπολεμηθεί. Σε πολλές κουλτούρες της Ανατολής ο θάνατος είναι μέρος της ζωής. Ο θάνατος αποτελεί μια μετάβαση από ότι τέλος. Οι μελέτες δείχνουν ότι οι άνθρωποι που αρνούνται το θάνατο τείνουν να έχουν άγχος γύρω από το θάνατο από ότι οι άνθρωποι με κουλτούρες που αποδέχονται το θάνατο.
Η μνήμη του νεκρού : Σε κάποιες κουλτούρες το πένθος είναι μια προσπάθεια να ξεχάσουν το θανόντα όσο περισσότερο μπορούν. Ίσως να κάνουν τατουάζ για τα αγαπημένα τους πρόσωπα ή να κρατάνε τα πράγματά του. Οι τελετουργίες γίνονται για να διακοπεί η σύνδεση με το νεκρό. Σε άλλες κουλτούρες οι άνθρωποι θρηνούν συζητώντας τις αναμνήσεις με τον θανόντα. Σε κάποιες φυλές στη Γκάνα κάνουν περίτεχνες κηδείες που κοστίζουν όσο ένα ετήσιο εισόδημα. Ο θανών τοποθετείται σε περίτεχνα φέρετρα με προσωποποιημένα σύμβολα από τη ζωή του.
Η έκφραση των συναισθημάτων: Τα κοινωνικά πρότυπα πολλές φορές επιβάλλουν την έκφραση των συναισθημάτων. Μια μελέτη που έγινε σε δύο μουσουλμανικές κοινότητες έδειξε ότι οι πενθούντες στην Αίγυπτο θρηνούσαν για παρατεταμένη χρονική περίοδο. Ένα άτομο ίσως να εκφράζει την αγάπη του για τον θανόντα μέσω της έντονης συγκίνησης. Στο Μπαλί τείνουν να θρηνούν με παθολογικό τρόπο. Οι άνθρωποι ενθαρρύνονται να χαμογελούν μπροστά στους άλλους και να κόβουν τους δεσμούς με τον θανόντα.
Όταν αναλύονται οι συμπεριφορές του πένθους, μετρούν όσο και τα ίδια τα συμπτώματα. Το πένθος που είναι κοινό σε μια κουλτούρα μπορεί να δημιουργεί στίγμα σε μια άλλη. Οι ψυχοθεραπευτές που ασχολούνται με το πένθος έχουν στο μυαλό τους αυτές τις πολιτισμικές διαφορές.

Δικαίωμα στο πένθος
Όλοι οι άνθρωποι έχουν το δικαίωμα να πενθήσουν αλλά το πένθος σε κάποιες περιπτώσεις περιορίζεται. Η κοινωνία στιγματίζει έναν άνθρωπο που πενθεί ή αρνείται να αποδεχθεί την απώλεια. Το πένθος μπορεί να περιορίζεται για τους εξής λόγους:

Η κοινωνία υποτιμά την απώλεια. Η απώλεια ενός κατοικίδιου συχνά προσελκύει λιγότερη συμπόνια από ότι η απώλεια ενός ανθρώπου. Κάποιοι μπορεί να πουν ʺήταν απλά ένα ζώοʺ και να κριτικάρουν το άτομο για τη συναισθηματική του φόρτιση. Οι μελέτες δείχνουν ότι η περίοδος πένθους για την απώλεια ενός κατοικίδιου είναι η ίδια σε διάρκεια με την απώλεια ενός μέλους της οικογένειας.
Η απώλεια είναι ασαφής. Ένα υιοθετημένο παιδί μπορεί να πενθεί για την απώλεια των βιολογικών του γονέων, ακόμη και αν αυτοί είναι ζωντανοί. Εάν ένα αγαπημένο πρόσωπο έχει άνοια προχωρημένου σταδίου, τα μέλη της οικογένειας ίσως να αισθάνονται ότι το άτομο που ήξεραν έχει χαθεί.
Η κοινωνία στιγματίζει τις συνθήκες της απώλειας. Η απώλεια ενός εμβρύου αποτελεί θέμα ταμπού. Οι γυναίκες που έχουν βιώσει μια αποβολή ίσως να αισθάνονται ενοχές και ντροπή. Ίσως να αποφεύγουν να συζητούν με άλλους για αυτή την απώλεια για να αποφύγουν να κατηγορηθούν.
Η κοινωνία δεν αναγνωρίζει τη σχέση ενός ατόμου με τον θανόντα. Ένας συνάδελφος ή ένας φίλος ίσως να θρηνεί ένα άτομο, αλλά δέχεται λιγότερη υποστήριξη από αυτή που θα δεχόταν για την απώλεια ενός μέλους της οικογένειας. Το ίδιο ισχύει και για τους πρώην συζύγους, που ήταν οικογένεια. Στις κοινωνίες με ομοφοβίες, ίσως οι ομοφυλόφιλοι να μην μπορούν να πενθήσουν όπως θα ήθελαν.
Το άτομο δεν θεωρείται ικανό να πενθήσει. Όταν τα μικρά παιδιά βιώσουν την απώλεια, οι ενήλικες ίσως να παρερμηνεύουν τα σημάδια του πένθους. Ίσως να πιστεύουν ότι ένα παιδί δεν είναι ικανό να κατανοήσει την απώλεια ή να έχει έντονα συναισθήματα για αυτή. Οι άνθρωποι που έχουν γνωστικές διαταραχές ή νοητική υστέρηση ίσως να περιορίζονται στο πένθος.
Το δικαίωμα στο πένθος μπορεί να παρέμβει στη διαδικασία του θρήνου. Αν η κοινωνία δεν αναγνωρίζει την απώλεια, το άτομο ίσως να έχει θέματα αποδοχής. Ίσως να προσπαθεί να καταπιέσει ή να αρνηθεί τα συναισθήματά του. Η ντροπή και η μυστικότητα επιδεινώνουν τα συμπτώματα του πένθους.

Η κοινωνική υποστήριξη είναι ζωτικής σημασίας για την ανάρρωση. Μια κοινωνία μπορεί να στηρίξει συναισθηματικά και οικονομικά τους ευάλωτους ανθρώπους. Οι τελετές πένθους είναι η ευκαιρία για το τελευταίο αντίο. Αν ένα άτομο αναγκαστεί να θρηνήσει μόνο του, ίσως η ανάρρωση του να καθυστερήσει.

Αν έχετε χάσει κάποιον ή κάτι ίσως να χρειάζεστε ψυχοθεραπεία. Η ψυχοθεραπεία μπορεί να σας βοηθήσει με κάθε μορφή απώλειας, είτε η κοινωνία αποδέχεται το πένθος είτε όχι. Η ψυχοθεραπεία είναι μια ευκαιρία να εξερευνήσετε τα συναισθήματα και τις αναμνήσεις σας χωρίς κριτική. Κανένας άνθρωπος δεν αξίζει να περνά τη διαδικασία του πένθους μόνος του.

 

Phone: +30 2111196512
Ξενοφώντος 7,18120, Κορυδαλλός
Αθήνα, Ελλάδα